Akciğer Kanseri

Tanım
Akciğer yaşamamız için gereken oksijeni havadan alıp, vücudumuzda oluşan zararlı karbondioksit gazını havaya veren; solunum işini yapan başlıca solunum organımızdır. Her organ gibi akciğerimiz de birçok hücreden oluşur. Vücudumuzda sinir sistemi hariç tüm sistemlerde hücreler yenilenir. Akciğer hücreleri de akciğerin normal olarak görevini yapabilmesi için ihtiyaca göre bölünerek çoğalırlar.

Akciğer kanseri, akciğer hücrelerinin gereksiz ve kontrolsüz olarak çoğalıp, akciğer içinde bir kitle (tümör) oluşturmasıdır. Burada oluşan kitle öncelikle bulunduğu ortamda büyür, daha ileriki aşamalarda ise çevre dokulara veya dolaşım yoluyla uzak organlara yayılarak (karaciğer, kemik, beyin vb. gibi) hasara yol açar.

Akciğer kanseri ilk olarak 1410 yılında Saksonya’da Schbeerge maden ocaklarında çalışan işçiler arasında görülmüş ve tarif edilmiştir. Ancak otopsi raporlarına dayanan ilk akciğer kanseri olguları 1851 yılında ABD’de bildirilmiştir.

Tüm dünyada her yıl yeni teşhis konan kanser hastalarının %12.8’i akciğer kanserli hastalardır ve her yıl % 3 artmaktadır. Tüm dünyada bir yılda, kanser nedeniyle hayatını kaybeden insanların %17.8 ’i akciğer kanseridir. Günümüzde dünyada karşılaşılan en sık kanser türü olan akciğer kanserinin yıllık yeni olgu sayısı bir milyondan fazladır. 

Akciğer kanseri erkeklerde en sık görülen kanser çeşididir, son yıllarda kadınlar arasında sigara kullanımının yaygınlaşması ile kadınlarda da akciğer kanseri görülme sıklığı giderek artmaktadır.

Akciğer kanseri günümüzde erkeklerde tüm dünyada en çok öldüren kanser türüdür. Kalp - damar hastalıklarından sonra ölüm nedenleri arasında 2. sırada yer almaktadır. ABD’de 1987’den beri kadınlarda da birinci öldürücü kanserdir. 

Tüm dünya ortalamasına baktığımızda erkeklerde birinci, kadınlarda meme kanserinden sonra ikinci sıradadır. Dünya Sağlık Örgütü 1985 yılında gelişmekte olan ülkelerde 300,000 kadının sigaraya bağlı hastalıklardan öldüğünü, bunun % 21.1’ inin akciğer kanserine bağlı olduğunu bildirmiştir. Her yıl yeni ortaya çıkan hasta sayıları tüm dünyada artmaya devam etmektedir. 
2000 yılında dünyada 2 milyon yeni akciğer kanseri saptanacağı, bunların %60’ının gelişmekte olan ülkelerde olacağı hesaplanmaktadır. Artış hızı özellikle kadınlarda daha belirgindir. 

Oysa akciğer kanseri XX. YY.'ın başında son derece nadir bir hastalıktı. Tütünün sigara haline dönüşmesi ve tüketiminin hızla yaygınlaşması sonucu 1940’larda akciğer kanseri salgını ortaya çıkmıştır ve bu salgın etkisini, bütün dünyada, artan şekilde devam ettirmektedir. Primer akciğer kanseri tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de görülme sıklığı en fazla olan kanser türüdür. Ülkemizde 11.5 / 100.000 görülme sıklığı bildirilmiştir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı verilerine göre akciğer kanseri sıklığı batı ve güney bölgelerimizde en yüksek , Ege ve İç Anadolu, Güneydoğu ve Doğu bölgelerimizde en düşük değerlerdedir. Türkiye’de resmi rakamlara göre her yıl 20.000 - 25.000 yeni akciğer kanseri hastası ortaya çıkmakta ve bu rakamın 30.000-40.000 kadar ulaşabileceği düşünülmektedir. Çünkü ülkemizde güvenilir sağlık istatistikleri yoktur

Göğüs Hastalıkları Uzmanı
Dr. Sevin Karalar

Tags: